Watch videos with subtitles in your language, upload your videos, create your own subtitles! Click here to learn more on "how to Dotsub"

Annotated captions of Stephen Hawking asks big questions about the universe in Turkish

Last Modified By Time Content
ahmetturkov 00:02
00:06

Kainattan daha büyük, ya da eski bir şey yoktur.

ahmetturkov 00:06
00:10

Sizin benden konuşmamı istediğiniz sorular:

ahmetturkov 00:10
00:17

Bir, biz nereden geldik?

ahmetturkov 00:17
00:20

Kainat nasıl var oldu?

ahmetturkov 00:20
00:24

Kainatta yalnız mıyız?

ahmetturkov 00:24
00:27

Oralarda bir yerlerde uzaylı var mı?

ahmetturkov 00:27
00:31

İnsan ırkının geleceği ne?

ahmetturkov 00:31
00:33

1920'lere kadar,

ahmetturkov 00:33
00:37

insanlar kainatın durağan olduğunu

ahmetturkov 00:37
00:39

ve zamanla değişmediğini düşünüyordu.

ahmetturkov 00:39
00:44

Daha sonra kainatın genişlediği keşfedildi.

ahmetturkov 00:44
00:47

Uzaktaki galaksiler bizden uzaklaşıyordu.

ahmetturkov 00:47
00:54

Bu, galaksilerin bir zamanlar bize yakın oldukları anlamına geliyordu.

ahmetturkov 00:54
00:56

Eğer geriye gidersek,

ahmetturkov 00:56
01:00

15 milyar yıl kadar önce,

ahmetturkov 01:00
01:02

hepimizin birbirimizin üstünde olması lazım.

ahmetturkov 01:02
01:08

Bu Big Bang idi, kainatın başlangıcı.

ahmetturkov 01:08
01:11

Peki Big Bang'den önce bir şey var mıydı?

ahmetturkov 01:11
01:15

Eğer değilse, kainatı kim yarattı?

ahmetturkov 01:15
01:20

Neden kainat Büyük Patlama'dan sonra bu şekilde gelişti?

ahmetturkov 01:20
01:25

Biz kainat teorisinin

ahmetturkov 01:25
01:27

ikiye ayrılabileceğini düşünüyorduk.

ahmetturkov 01:27
01:30

Birincisi, kanunlar.

ahmetturkov 01:30
01:33

Bir zamandaki tüm durumlar verilince,

ahmetturkov 01:33
01:36

kainatın evrimini belirleyen

ahmetturkov 01:37
01:40

Maxwell denklemleri ve genel görecelilik.

ahmetturkov 01:40
01:43

Ve ikinci kısım,

ahmetturkov 01:43
01:46

kainatın ilk hali ile ilgili soru sorulmuyordu.

ahmetturkov 01:46
01:51

İlk kısımda çok iyi gelişme katettik

ahmetturkov 01:51
01:54

ve evrim kanunları hakkında

ahmetturkov 01:54
01:57

en uç durumlar hariç her koşul için bilgiye sahibiz.

ahmetturkov 01:57
02:00

Fakat daha yakın zamana kadar, kainatın ilk hali hakkında

ahmetturkov 02:00
02:03

çok az bilgiye sahip idik.

ahmetturkov 02:04
02:09

Fakat, kanunları evrim ve ilk hal şeklinde ikiye ayırmak

ahmetturkov 02:09
02:13

zamana bağlı ve mekanın ayrık ve farklı olmasını gerektiriyor.

ahmetturkov 02:15
02:19

En uç koşullarda, genel görecelilik ve kuantum teorisi

ahmetturkov 02:19
02:23

zamanın, mekanın bir başka boyutu gibi davranmasına izin veriyor.

ahmetturkov 02:27
02:31

Bu da zaman ile mekan arasındaki farkı ortadan kaldırıyor.

ahmetturkov 02:31
02:36

Bu da evrimin, kainatın ilk halini de belirleyebileceği anlamına geliyor.

ahmetturkov 02:39
02:43

Kainat yokluktan kendini yaratabilir.

ahmetturkov 02:43
02:51

Daha da fazlası, biz kainatın farklı durumlarda

ahmetturkov 02:51
02:53

yaratılma ihitmallerini de hesaplayabiliyoruz.

ahmetturkov 02:53
02:56

Bu tahminler WMAP uydusu ile yapılan gözlemlerle,

ahmetturkov 02:56
03:00

kainatın ilk hali olan

ahmetturkov 03:00
03:02

kozmik mikrodalga arkaplanı

ahmetturkov 03:02
03:06

ile çok iyi örtüşüyor.

ahmetturkov 03:06
03:11

Biz yaratılış sırrını çözdüğümüzü düşünüyoruz.

ahmetturkov 03:12
03:14

Belki de kainatı patentleyip,

ahmetturkov 03:14
03:18

herkesten varolma ayrıcalığı parası almalıyız.

ahmetturkov 03:21
03:24

Ben şimdi ikinci büyük soruya geçiyorum:

ahmetturkov 03:24
03:28

Yalnız mıyız, kainatta başka yaşam var mı?

ahmetturkov 03:32
03:35

Biz hayatın Dünya'da kendiliğinden çıktığını,

ahmetturkov 03:35
03:40

böylece başka uygun gezegenlerde de hayat olabileceğini düşünüyoruz.

ahmetturkov 03:40
03:44

Bu tip gezegenlerin sayısı galakside bayağı fazla.

ahmetturkov 03:44
03:49

Fakat hayatın ilk nasıl oluştuğunu bilmiyoruz.

ahmetturkov 03:52
03:55

Hayatın oluşma ihtimali ile ilgili

ahmetturkov 03:55
03:58

elimizde iki çeşit gözlemleyebileceğimiz delil var.

ahmetturkov 04:00
04:03

İlki, 3.5 milyar yıl öncesinden

ahmetturkov 04:03
04:06

alg fosilleri.

ahmetturkov 04:07
04:11

Dünya, 4.6 milyar yıl önce oluştu

ahmetturkov 04:11
04:15

ve büyük ihtimalle ilk yarım milyar yıl çok sıcak idi.

ahmetturkov 04:21
04:23

Yani Dünya'da hayat

ahmetturkov 04:23
04:26

yarım milyar yılda oluştu.

ahmetturkov 04:27
04:30

Bu süre Dünya gibi bir gezegeninin ömrü olan

ahmetturkov 04:30
04:32

10 milyar yıla göre çok kısa.

ahmetturkov 04:33
04:38

Bu da hayatın oluşma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor.

ahmetturkov 04:38
04:42

Eğer düşük olsaydı, 10 milyar yılın çoğunluğu

ahmetturkov 04:42
04:46

hayatsız geçerdi.

ahmetturkov 04:46
04:51

Diğer taraftan, biz uzaylılar tarafından ziyaret edilmiş gibi durmuyoruz.

ahmetturkov 04:52
04:55

UFO raporlarını saymıyorum.

ahmetturkov 04:55
04:59

Neden krank ve acayip şeylerle gelsinler ki?

ahmetturkov 05:02
05:06

Eğer devletin raporları örtbas edip,

ahmetturkov 05:06
05:11

uzaylıların getirdiği bilimsel bilgiyi kendine saklama gibi bir komplosu var ise

ahmetturkov 05:11
05:15

bunun çok verimsiz bir politika olduğu görülüyor.

ahmetturkov 05:15
05:24

SETI projesi kapsamındaki detaylı araştırmaya rağmen,

ahmetturkov 05:25
05:29

televizyonda hiç uzaylı yarışması görmedik.

ahmetturkov 05:29
05:34

Bu büyük ihtimalle

ahmetturkov 05:34
05:36

birkaç yüz ışık yılı uzaklığında bizim kadar gelişmiş

ahmetturkov 05:36
05:40

bir uzaylı medeniyetinin olmadığını gösteriyor.

ahmetturkov 05:41
05:43

Uzaylılar tarafından kaçırılma sigortası

ahmetturkov 05:43
05:47

güzel bir işe benziyor.

ahmetturkov 05:50
05:53

Bu da beni son büyük soruya getiriyor:

ahmetturkov 05:53
05:55

İnsan ırkının geleceği.

ahmetturkov 05:56
06:00

Galaksideki tek akıllı yaratık biz isek,

ahmetturkov 06:00
06:03

hayatta kalabileceğimizden emin olmalıyız.

ahmetturkov 06:07
06:11

Fakat tarihimizde çok tehlikeli bir döneme giriyoruz.

ahmetturkov 06:11
06:20

Nüfusumuz ve Dünya'nın kısıtlı kaynaklarını kullanmamız

ahmetturkov 06:21
06:25

ve çevreyi iyileştirme, kötüleştirme yeteneğimizle birlikte

ahmetturkov 06:25
06:28

üssel olarak artıyor.

ahmetturkov 06:32
06:34

Fakat genetik kodlarımızda

ahmetturkov 06:34
06:37

geçmişte hayatta kalmamızı sağlayan

ahmetturkov 06:37
06:40

kıskanma ve saldırma içgüdülerimize hâlâ sahibiz.

hecatomber 06:40
06:47

Bırakın bin ya da milyon yılı

hecatomber 06:48
06:49

gelecek yüzyılda

ahmetturkov 06:49
06:52

felaketi önlememiz zor olacak.

ahmetturkov 06:56
06:59

Uzun dönemde hayatta kalabilmemiz

ahmetturkov 06:59
07:03

Dünya'da gizlenmek yerine

ahmetturkov 07:03
07:05

uzaya yayılmaktır.

ahmetturkov 07:05
07:10

Bu büyük sorulara cevaplar,

ahmetturkov 07:10
07:15

son yüz yılda kayda değer bir gelişme kaydettiğimizi gösteriyor.

ahmetturkov 07:15
07:20

Fakat gelecek yüzyılın da ötesine gitmek istiyorsak,

ahmetturkov 07:20
07:22

geleceğimiz uzayda.

ahmetturkov 07:22
07:26

O yüzden ben

ahmetturkov 07:27
07:30

insanlı uzay uçuşlarından yanayım.

ahmetturkov 07:30
07:40

Ben tüm hayatım boyunca kainatı anlamaya ve

ahmetturkov 07:40
07:42

bu soruları cevaplamak için uğraştım.

ahmetturkov 07:42
07:45

Engelli olmamın benim için bir

ahmetturkov 07:45
07:49

handikap olmadığı için çok şanslıydım.

ahmetturkov 07:49
07:54

Aslında, engelli olmam bana bilgiyi avlamak için

ahmetturkov 07:54
07:56

diğer insanlardan daha fazla zaman sağladı.

ahmetturkov 07:56
08:03

En son hedef, tamamlanmış kainat teorisi,

ahmetturkov 08:04
08:06

ve bu alanda güzel gelişmelere imza atıyoruz.

ahmetturkov 08:06
08:11

Dinlediğiniz için teşekkürler.

ahmetturkov 08:14
08:17

Chris Anderson: Profesör, eğer ikisinden birini seçmek zorunda olsaydınız,

ahmetturkov 08:17
08:21

Şu an Samanyolu'nda yalnız olmamızın mı yoksa

ahmetturkov 08:21
08:24

bizim gibi ya da daha yüksek bir zeka seviyesine sahip

ahmetturkov 08:24
08:29

komşularımızın olmasının mı daha muhtemel olduğunu düşünüyorsunuz?

ahmetturkov 08:45
08:51

Bu soruya cevabım yedi dakika sürdü, ve gerçekten

hecatomber 08:51
08:56

bu konuşmanın TED için bir cömertlik hareketi olduğunu kavrattı.

ahmetturkov 09:06
09:11

Stephen Hawking: Birkaç yüzyıl ışık yılı uzaklığı içerisindeki

ahmetturkov 09:11
09:13

tek medeniyetin biz olma ihtimalinin yüksek olduğunu düşünüyorum.

ahmetturkov 09:14
09:17

Tersi olsaydı radyo dalgaları duyardık.

ahmetturkov 09:17
09:24

Bir başka seçenek ise bu medeniyetlerin hayatının uzun olmayıp,

ahmetturkov 09:25
09:26

kendilerini yok etmeleri.

ahmetturkov 09:26
09:31

CA: Profesör Hawking, cevabınız için teşekkürler.

ahmetturkov 09:32
09:34

Bu hafta konferansın geri kalanı boyunca

ahmetturkov 09:34
09:37

bu cevabı yararlı bir uyarı olarak kabul edeceğiz.

ahmetturkov 09:38
09:42

Profesör, bugün bizlerle kendi sorularınızı paylaşmak için

ahmetturkov 09:42
09:45

sarf ettiğiniz olağanüstü çaba için teşekkürler.

ahmetturkov 09:45
09:46

Gerçekten çok teşekkürler.

ahmetturkov 09:46
09:54

(Alkış)